Komisja Europejska zaproponowała przesunięcie terminu wejścia w życie rozporządzenia UE w sprawie wylesiania (EUDR) o kolejny rok, co oznacza, że jest to już drugie opóźnienie. Według komisarz ds. środowiska Jessiki Roswall powodem tej decyzji są obawy, że systemy informatyczne przeznaczone do zarządzania ogromnymi przepływami danych wynikającymi ze sprawozdań dotyczących należytej staranności nie będą gotowe, by sprostać tym wymaganiom.
Sytuacja ta rodzi istotne pytania dotyczące równowagi między ambicjami a wykonalnością oraz tego, co oznacza to dla przedsiębiorstw, krajów bogatych w lasy i ochrony lasów na całym świecie.
Co oznacza to opóźnienie
Więcej czasu, a nie odwołanie
– propozycja ta nie polega na zmianie podstawowych elementów rozporządzenia, lecz na przesunięciu terminów. UE stara się zyskać dodatkowy czas, aby zapewnić, że systemy wspierające EUDR, w szczególności infrastruktura informatyczna i mechanizmy identyfikowalności, będą w stanie sprostać obowiązkom bez awarii spowodowanej nadmiernym obciążeniem. Opóźnienie to wymaga jednak zgody Parlamentu Europejskiego i państw członkowskich UE.
Niepewność dla przedsiębiorstw
Wiele firm i podmiotów w łańcuchu dostaw już podjęło działania, inwestując w systemy identyfikowalności, tworzenie map dostawców oraz praktyki audytowe. Opóźnienie mogłoby spowodować nierówne przewagi konkurencyjne: ci, którzy dostosowali się do pierwotnego harmonogramu, mogą czuć się pokrzywdzeni, podczas gdy podmioty, które wprowadzą zmiany z opóźnieniem, mogą zyskać większą swobodę działania. Ponadto, nawet jeśli harmonogram ulegnie zmianie, oczekuje się, że obowiązki w zakresie należytej staranności i zgodności z przepisami będą nadal obowiązywać po wejściu ustawy w życie.
Zagrożenie dla wiarygodności i dynamiki
działań Organizacje ekologiczne i obrońcy lasów ostrzegają, że powtarzające się opóźnienia grożą podważeniem wiarygodności przepisów i mogą osłabić zaangażowanie polityczne. Rozporządzenie to stanowi centralny element wysiłków UE mających na celu zapewnienie, by import surowców nie przyczyniał się do wylesiania. Odkładając je po raz kolejny, UE może wysłać niewłaściwy sygnał, sugerujący, że trudności związane z wdrożeniem przeważają nad pilną potrzebą ochrony lasów.
Reakcja
krajów produkujących Kraje produkujące oraz sektory uzależnione od handlu z zadowoleniem przyjęły przedłużenie terminu, zwracając uwagę na ogromne obciążenia związane z dostosowaniem się do nowych wymogów, zwłaszcza w przypadku drobnych rolników i regionów o słabszej infrastrukturze. Odroczenie terminu daje krajom pochodzenia czas na usprawnienie krajowych systemów identyfikowalności, szkolenia oraz dostosowanie przepisów.
Co powinni zrobić interesariusze
Bądźcie gotowi, nie zatrzymujcie
się Opóźnienie nie oznacza, że można zaprzestać przygotowań. Firmy powinny nadal udoskonalać procesy due diligence, inwestować w identyfikowalność, angażować dostawców oraz przeprowadzać testy warunków skrajnych systemów danych. Opóźnienie daje więcej czasu na usunięcie niedociągnięć, a nie stanowi pretekstu do odkładania działań na później.
Opowiadaj się za wsparciem technicznym i uproszczeniem
. Decydenci powinni wykorzystać ten dodatkowy czas nie tylko na poprawę możliwości informatycznych, ale także na uproszczenie wymogów dotyczących zgodności dla małych i średnich podmiotów, zwłaszcza w regionach o niewielkim potencjale. Zbyt uciążliwe wymogi mogą przynieść skutek odwrotny do zamierzonego, wykluczając małych producentów lub tworząc luki prawne.
Zaangażuj się w proces podejmowania ostatecznej decyzji
. Formalne wnioski muszą zostać zatwierdzone przez Parlament Europejski i Radę. Zainteresowane strony – przemysł, organizacje pozarządowe, rządy krajów produkujących – powinny aktywnie śledzić debaty i opowiadać się za solidnym, ale realistycznym harmonogramem przyjęcia przepisów.
Przejrzysta
komunikacja – przedsiębiorstwa powinny otwarcie informować inwestorów, klientów i dostawców o tym, jak zmieniający się harmonogram wpływa na realizację planów. Jasność i spójność komunikatów pomogą utrzymać zaufanie w tym niepewnym okresie.
Perspektywy na przyszłość
Proponowane opóźnienie wejścia w życie rozporządzenia EUDR uwidacznia pewien konflikt: z jednej strony dążenie do wyeliminowania wylesiania z łańcuchów dostaw UE, a z drugiej – logistyczne realia związane z prowadzeniem działalności na dużą skalę. Chociaż odroczenie może złagodzić ryzyko w perspektywie krótkoterminowej, nie może stać się trwałym sposobem na osłabienie celów środowiskowych rozporządzenia.
Dla tych, którzy angażują się w tworzenie łańcuchów dostaw wolnych od wylesiania, przedłużony termin nie powinien być postrzegany jako odroczenie, lecz jako ostatnia szansa na wzmocnienie odporności, odpowiednie dostosowanie systemów oraz przygotowanie się na przyszłość, w której zgodność z przepisami będzie nieunikniona, a koszty ich nieprzestrzegania zbyt wysokie, by je zignorować.
American Latina
Brazil
Czech
Finnish
France
Germany
Italy
Norway
North America
Polish
Portugal
South Africa
Swedish
Spanish
United Kingdom 






