Koncepcja gospodarki o obiegu zamkniętym powstała na podstawie pomysłu angielskiej żeglarki Ellen MacArthur z 2004 roku. W 2010 roku powstała fundacja nosząca jej imię, której celem jest propagowanie tej koncepcji.
W tradycyjnym modelu produkcji i konsumpcji towary po zakończeniu użytkowania trafiają na wysypiska śmieci, składowiska odpadów, do spalarni lub w podobne miejsca. Oczywiście istnieje pewien poziom recyklingu lub ponownego wykorzystania, ale zazwyczaj większość zasobów zużytych do wytworzenia produktów – energia, surowce, godziny pracy, logistyka itp. – w pewien sposób zostaje utracona. Oczywiście model ten jest szkodliwy dla środowiska, zarówno ze względu na szkody spowodowane ekstraktywizmem (wydobywaniem zasobów naturalnych, zwłaszcza na eksport, przy minimalnym przetworzeniu) – często niezbędnym do pozyskania surowców – jak i ze względu na marnotrawstwo zasobów oraz wynikające z tego zanieczyszczenie środowiska.
Gospodarka o obiegu zamkniętym proponuje radykalną zmianę tego modelu – po pierwsze, produkty muszą być projektowane z uwzględnieniem ich ponownego wykorzystania, tak aby nigdy nie były ostatecznie wyrzucane. Po drugie, jeśli ponowne wykorzystanie nie jest możliwe, „projektowanie o obiegu zamkniętym” musi gwarantować, że produkt nadaje się w całości (i łatwo) do recyklingu. Cykl życia tego typu produktów będzie miał charakter obiegowy i nie będzie miał końca – stąd wyrażenie „od kołyski do kołyski”, zastępujące formułę „od kołyski do grobu”. Jeśli gospodarka o obiegu zamkniętym zostanie w pełni wdrożona, nie będzie już śmieci, tak jak nie ma ich w naturze.
Gospodarka o obiegu zamkniętym zakłada jednak również wykorzystanie odnawialnych źródeł energii, walkę ze zmianami klimatu, eliminację odpadów toksycznych powstających w procesach przemysłowych, ochronę i promowanie różnorodności biologicznej oraz regenerację ekosystemów ulegających degradacji. Celem jest pogodzenie rozwoju gospodarczego ze zrównoważonym rozwojem środowiskowym.
Wiele dużych przedsiębiorstw wierzy w tę koncepcję i przeznacza znaczne środki na procesy oraz technologie, które pozwolą ją zrealizować. Dobrą wiadomością jest to, że sektor celulozowo-papierniczy jest już pod tym względem bardzo zaawansowany. Jego surowiec jest odnawialny – drzewa uprawiane w sposób systematyczny. Uprawa ta pozwala na rekultywację gleb, które znajdowały się w różnym stopniu degradacji. Uprawiane drzewa pochłaniają dwutlenek węgla z atmosfery. Papier jest już powszechnie poddawany recyklingowi i ulega biodegradacji. Książki papierowe są przykładem ponownego wykorzystania. Odpady z procesów przemysłowych są ściśle kontrolowane.
Prowadzone są nowe inicjatywy mające na celu dalsze zwiększenie zgodności sektora celulozowo-papierniczego z zasadami gospodarki o obiegu zamkniętym. Jednak to również od projektantów, drukarni i przetwórców zależy, czy pójdą w tym kierunku, wykorzystując ogromne korzyści dla środowiska wynikające ze stosowania podłoży z celulozy.
Zadaniem projektantów jest tworzenie produktów graficznych, które można ponownie wykorzystać, oraz poszukiwanie alternatywnych rozwiązań dekoracyjnych, które nie wymagają stosowania farb, lakierów ani laminatów utrudniających recykling lub biodegradację.
Firmy poligraficzne i przetwórcze muszą zidentyfikować i oszacować swój ślad środowiskowy, ograniczyć go w jak największym stopniu oraz zrekompensować negatywne skutki, których nie da się wyeliminować. W branży opakowaniowej istnieją już „ekologiczne” materiały, które w wielu przypadkach mogą zastąpić polimery syntetyczne.
Organizacja „Two Sides” wspiera i promuje inicjatywy, które przyczyniają się do zamknięcia tego pozytywnego cyklu.
Aby dowiedzieć się więcej:
www.ellenmacarthurfoundation.org
Książka: „Cradle to Cradle – tworzyć i poddawać recyklingowi bez ograniczeń”. Michael Braungart i William McDonough. Wydawnictwo Gustavo Gili Brasil, 2013.
American Latina
Brazil
Czech
Finnish
France
Germany
Italy
Norway
North America
Polish
Portugal
South Africa
Swedish
Spanish
United Kingdom 






