{"id":4861,"date":"2026-09-02T11:30:35","date_gmt":"2026-09-02T11:30:35","guid":{"rendered":"https:\/\/twosidesuk-807m.temp-dns.com\/mythe-lapprentissage-numerique-cest-lavenir\/"},"modified":"2026-09-02T11:30:35","modified_gmt":"2026-09-02T11:30:35","slug":"mythe-lapprentissage-numerique-cest-lavenir","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/twosidesuk-807m.temp-dns.com\/fr\/mythe-lapprentissage-numerique-cest-lavenir\/","title":{"rendered":"Mythe : \u00ab L&rsquo;apprentissage num\u00e9rique, c&rsquo;est l&rsquo;avenir \u00bb"},"content":{"rendered":"\n<div class=\"wp-block-group alignfull twosides_inner-banner has-global-padding is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained\" style=\"margin-top:0;margin-bottom:0\">\n<div class=\"wp-block-cover alignfull\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"576\" class=\"wp-block-cover__image-background wp-image-3858 size-large\" alt=\"\" src=\"https:\/\/twosidesuk-807m.temp-dns.com\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/AdobeStock_112287353-16x9-1-1024x576.jpeg\" style=\"object-position:48% 40%\" data-object-fit=\"cover\" data-object-position=\"48% 40%\" srcset=\"https:\/\/twosidesuk-807m.temp-dns.com\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/AdobeStock_112287353-16x9-1-1024x576.jpeg 1024w, https:\/\/twosidesuk-807m.temp-dns.com\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/AdobeStock_112287353-16x9-1-300x169.jpeg 300w, https:\/\/twosidesuk-807m.temp-dns.com\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/AdobeStock_112287353-16x9-1-766x431.jpeg 766w, https:\/\/twosidesuk-807m.temp-dns.com\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/AdobeStock_112287353-16x9-1-1536x864.jpeg 1536w, https:\/\/twosidesuk-807m.temp-dns.com\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/AdobeStock_112287353-16x9-1-2048x1152.jpeg 2048w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><span aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-cover__background has-background-dim-40 has-background-dim\"><\/span><div class=\"wp-block-cover__inner-container has-global-padding is-layout-constrained wp-block-cover-is-layout-constrained\">\n<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-794e3cfa wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h1 class=\"wp-block-heading has-text-align-center\" style=\"font-style:normal;font-weight:600\">Le papier joue un r\u00f4le important <br>dans l&rsquo;apprentissage et l&rsquo;\u00e9ducation<\/h1>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div><\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-group has-global-padding is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained\" style=\"margin-top:0;margin-bottom:0;padding-top:var(--wp--preset--spacing--50);padding-bottom:var(--wp--preset--spacing--50)\">\n<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-8661c452 wp-block-columns-is-layout-flex\" style=\"margin-bottom:var(--wp--preset--spacing--40)\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Les technologies num\u00e9riques ont transform\u00e9 l&rsquo;\u00e9ducation moderne et offrent de nombreux avantages en mati\u00e8re d&rsquo;accessibilit\u00e9, de communication et d&rsquo;acc\u00e8s \u00e0 l&rsquo;information. Cependant, les recherches continuent de montrer que l&rsquo;apprentissage \u00e0 base de papier joue un r\u00f4le important pour favoriser la concentration, la compr\u00e9hension et la m\u00e9morisation.<sup>1<\/sup><\/strong><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-53de94f6 wp-block-columns-is-layout-flex\" style=\"margin-bottom:var(--wp--preset--spacing--40);padding-bottom:0\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Des \u00e9tudes mises en avant dans des travaux de recherche r\u00e9cents sugg\u00e8rent que les gens assimilent et retiennent souvent mieux les informations lorsqu\u2019ils lisent sur papier plut\u00f4t que sur \u00e9cran, en particulier lorsqu\u2019il s\u2019agit de textes plus longs ou plus d\u00e9taill\u00e9s. Les chercheurs estiment que l\u2019interaction physique avec le support imprim\u00e9, comme le fait de tourner les pages et de se rep\u00e9rer spatialement dans le texte, peut aider les lecteurs \u00e0 mieux traiter et m\u00e9moriser les informations.<sup>2<\/sup><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">L&rsquo;utilisation excessive des \u00e9crans dans l&rsquo;\u00e9ducation suscite \u00e9galement des inqui\u00e9tudes parmi les enseignants, les chercheurs et les pouvoirs publics. L&rsquo;UNESCO a soulign\u00e9 que la technologie dans l&rsquo;\u00e9ducation devait \u00eatre utilis\u00e9e \u00e0 bon escient et que les outils num\u00e9riques devaient venir en soutien \u00e0 l&rsquo;apprentissage plut\u00f4t que de se substituer \u00e0 des m\u00e9thodes p\u00e9dagogiques \u00e9prouv\u00e9es. Le rapport met en avant les pr\u00e9occupations li\u00e9es \u00e0 la distraction, \u00e0 la baisse de la concentration et aux in\u00e9galit\u00e9s d&rsquo;acc\u00e8s aux technologies num\u00e9riques.<sup>1<\/sup><\/p>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Plusieurs pays r\u00e9\u00e9valuent actuellement le r\u00f4le de l&rsquo;apprentissage num\u00e9rique en classe. En Su\u00e8de, les \u00e9coles reviennent de plus en plus aux manuels scolaires imprim\u00e9s, aux exercices \u00e0 base de papier et \u00e0 l&rsquo;\u00e9criture manuscrite, suite \u00e0 des inqui\u00e9tudes concernant la baisse de la compr\u00e9hension \u00e9crite et l&rsquo;utilisation excessive des \u00e9crans chez les \u00e9l\u00e8ves. Le gouvernement su\u00e9dois a accru ses investissements dans les supports p\u00e9dagogiques \u00e0 base de papier, les enseignants estimant que l&rsquo;apprentissage \u00e0 base de papier favorise la concentration, la lecture approfondie et l&rsquo;acquisition des comp\u00e9tences fondamentales en lecture et en \u00e9criture<sup>.\u00b3<\/sup><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Les recherches soulignent \u00e9galement les inqui\u00e9tudes croissantes concernant l\u2019impact de l\u2019exposition aux \u00e9crans sur le d\u00e9veloppement cognitif et \u00e9motionnel des enfants. Une \u00e9tude men\u00e9e \u00e0 Singapour a mis en \u00e9vidence des liens entre une augmentation du temps pass\u00e9 devant les \u00e9crans pendant l\u2019enfance et des modifications du d\u00e9veloppement c\u00e9r\u00e9bral associ\u00e9es \u00e0 l\u2019anxi\u00e9t\u00e9 et \u00e0 une diminution du bien-\u00eatre. L\u2019\u00e9tude a \u00e9galement r\u00e9v\u00e9l\u00e9 que les activit\u00e9s de lecture entre parents et enfants pourraient contribuer \u00e0 att\u00e9nuer certains de ces effets n\u00e9gatifs et favoriser un d\u00e9veloppement cognitif sain.<sup>4<\/sup><\/p>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h5 class=\"wp-block-heading\">Les supports p\u00e9dagogiques \u00e0 base de papier continuent d&rsquo;offrir des avantages pratiques et p\u00e9dagogiques importants :<\/h5>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>La lecture sur papier peut favoriser une meilleure compr\u00e9hension et une meilleure m\u00e9morisation.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Les supports imprim\u00e9s offrent une exp\u00e9rience d&rsquo;apprentissage cibl\u00e9e et sans distraction.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Le papier ne n\u00e9cessite ni \u00e9lectricit\u00e9, ni connexion Internet, ni mises \u00e0 jour logicielles.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">L&rsquo;\u00e9criture manuscrite et la lecture de textes imprim\u00e9s restent des outils importants pour l&rsquo;alphab\u00e9tisation et le d\u00e9veloppement de l&rsquo;apprentissage.<sup>3<\/sup><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dans l&rsquo;\u00e9ducation moderne, le support papier et les technologies num\u00e9riques peuvent se compl\u00e9ter efficacement. Cependant, de plus en plus d&rsquo;\u00e9l\u00e9ments indiquent que l&rsquo;imprim\u00e9 reste un support essentiel et tr\u00e8s efficace pour l&rsquo;apprentissage, la compr\u00e9hension et la cr\u00e9ativit\u00e9.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-group has-global-padding is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained\" style=\"margin-top:0;margin-bottom:0;padding-top:var(--wp--preset--spacing--50);padding-bottom:var(--wp--preset--spacing--50)\">\n<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-2d1730f3 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"border-right-width:1px;padding-right:0;flex-basis:40%\">\n<h3 class=\"wp-block-heading has-accent-6-color has-text-color has-link-color wp-elements-1\" style=\"margin-bottom:var(--wp--preset--spacing--40);font-style:normal;font-weight:600\">Sources<\/h3>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns are-vertically-aligned-center is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-72d77ba1 wp-block-columns-is-layout-flex\" style=\"margin-top:0;margin-bottom:var(--wp--preset--spacing--30)\">\n<div class=\"wp-block-column is-vertically-aligned-center is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:10%\">\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"36\" height=\"36\" src=\"https:\/\/twosidesuk-807m.temp-dns.com\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/report_4302443-1.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-1426\"\/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-vertically-aligned-center is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:90%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">1. <a href=\"https:\/\/www.unesco.org\/gem-report\/en\/publication\/technology\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Rapport mondial de suivi sur l&rsquo;\u00e9ducation de <\/a><a href=\"https:\/\/foresteurope.org\/wp-content\/uploads\/2016\/08\/SoEF_2020.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><\/a><a href=\"http:\/\/www.wwf.org.uk\/where-we-work\/forests\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><\/a><a href=\"https:\/\/www.cepi.org\/cepi-key-statistics-2024\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><\/a><a href=\"https:\/\/www.eea.europa.eu\/data-and-maps\/data\/data-viewers\/greenhouse-gases-viewer\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><\/a><a href=\"https:\/\/www.cepi.org\/cepi-key-statistics-2024\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><\/a><a href=\"https:\/\/www.unesco.org\/gem-report\/en\/publication\/technology\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">l&rsquo;UNESCO, \u00ab La technologie dans l&rsquo;\u00e9ducation \u00bb, 2023<\/a><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns are-vertically-aligned-center is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-72d77ba1 wp-block-columns-is-layout-flex\" style=\"margin-top:0;margin-bottom:var(--wp--preset--spacing--30)\">\n<div class=\"wp-block-column is-vertically-aligned-center is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:10%\">\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"36\" height=\"36\" src=\"https:\/\/twosidesuk-807m.temp-dns.com\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/report_4302443-1.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-1426\"\/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-vertically-aligned-center is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:90%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">2. <a href=\"https:\/\/foresteurope.org\/wp-content\/uploads\/2016\/08\/SoEF_2020.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><\/a><a href=\"http:\/\/www.wwf.org.uk\/where-we-work\/forests\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><\/a><a href=\"https:\/\/www.cepi.org\/cepi-key-statistics-2024\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><\/a><a href=\"https:\/\/www.eea.europa.eu\/data-and-maps\/data\/data-viewers\/greenhouse-gases-viewer\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><\/a><a href=\"https:\/\/www.cepi.org\/cepi-key-statistics-2024\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><\/a><a href=\"https:\/\/www.cepi.org\/cepi-key-statistics-2024\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><\/a><a href=\"https:\/\/phys.org\/news\/2024-02-screens-paper-effective-absorb-retain.html\">Phys.org,<\/a> \u00ab <a href=\"https:\/\/phys.org\/news\/2024-02-screens-paper-effective-absorb-retain.html\">La lecture sur \u00e9cran plut\u00f4t que sur papier serait moins efficace pour<\/a><a href=\"https:\/\/phys.org\/news\/2024-02-screens-paper-effective-absorb-retain.html\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"> assimiler<\/a><a href=\"https:\/\/phys.org\/news\/2024-02-screens-paper-effective-absorb-retain.html\"> et retenir les informations, selon une \u00e9tude \u00bb, 2024<\/a><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns are-vertically-aligned-center is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-72d77ba1 wp-block-columns-is-layout-flex\" style=\"margin-top:0;margin-bottom:var(--wp--preset--spacing--30)\">\n<div class=\"wp-block-column is-vertically-aligned-center is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:10%\">\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"36\" height=\"36\" src=\"https:\/\/twosidesuk-807m.temp-dns.com\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/report_4302443-1.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-1426\" style=\"width:36px;height:auto\"\/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-vertically-aligned-center is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:90%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">3. <a href=\"https:\/\/foresteurope.org\/wp-content\/uploads\/2016\/08\/SoEF_2020.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><\/a><a href=\"http:\/\/www.wwf.org.uk\/where-we-work\/forests\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><\/a><a href=\"https:\/\/www.cepi.org\/cepi-key-statistics-2024\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><\/a><a href=\"https:\/\/www.eea.europa.eu\/data-and-maps\/data\/data-viewers\/greenhouse-gases-viewer\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><\/a><a href=\"https:\/\/www.cepi.org\/cepi-key-statistics-2024\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><\/a><a href=\"https:\/\/www.cepi.org\/cepi-key-statistics-2024\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><\/a><a href=\"https:\/\/foresteurope.org\/wp-content\/uploads\/2016\/08\/SoEF_2020.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><\/a><a href=\"https:\/\/www.bbc.co.uk\/news\/articles\/cly0vk77vdko\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">BBC News, \u00ab La Su\u00e8de r\u00e9introduit davantage de livres dans les salles de classe \u00bb, 2026<\/a><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns are-vertically-aligned-center is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-72d77ba1 wp-block-columns-is-layout-flex\" style=\"margin-top:0;margin-bottom:var(--wp--preset--spacing--30)\">\n<div class=\"wp-block-column is-vertically-aligned-center is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:10%\">\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"36\" height=\"36\" src=\"https:\/\/twosidesuk-807m.temp-dns.com\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/report_4302443-1.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-1426\" style=\"width:36px;height:auto\"\/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-vertically-aligned-center is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:90%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">4. <a href=\"https:\/\/www.sgpc.gov.sg\/detail?url=\/media_releases\/astar\/press_release\/P-20251230-2\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Centre de presse du gouvernement de Singapour, \u00c9tude de l&rsquo;A*STAR sur le d\u00e9veloppement de l&rsquo;enfant et le temps pass\u00e9 devant les \u00e9crans, 2025<\/a><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column myths-facts_inner-single_slider is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:60%\">\n<h3 class=\"wp-block-heading has-accent-6-color has-text-color has-link-color wp-elements-2\" style=\"margin-bottom:var(--wp--preset--spacing--40);font-style:normal;font-weight:600\">En savoir plus sur les mythes &amp; r\u00e9alit\u00e9s<\/h3>\n\n\n<style id=\"swa-stack-slider-loading-css\">:where([data-swa-slider]){position:relative;box-sizing:border-box;min-width:0;width:var(--swa-slider-width, 100%);max-width:var(--swa-slider-max-width, none);min-height:var(--swa-slider-min-height, 0);margin:var(--swa-slider-margin, 0);padding:var(--swa-slider-padding, 0)}:where([data-swa-slider]) *,:where([data-swa-slider]) *::before,:where([data-swa-slider]) *::after{box-sizing:border-box}[data-swa-slider].swa-slider--stack>.swa-slider__viewport{padding-bottom:calc(var(--swa-stack-offset, 14px)*3 + 8px)}[data-swa-slider]>.swa-slider__navigation--inside,[data-swa-slider]>.swa-slider__navigation--outside{position:absolute;top:var(--swa-nav-center, 50%);inset-inline:0}[data-swa-slider]>.swa-slider__viewport{width:100%;height:var(--swa-slider-height, auto);position:relative}[data-swa-slider]:not(.swa-slider--ready)>.swa-slider__viewport{overflow:auto}[data-swa-slider]:not(.swa-slider--ready)>.swa-slider__viewport>.swa-slider__track{display:flex;width:100%;height:auto;align-items:stretch}[data-swa-slider]:not(.swa-slider--ready) .swa-slider__track>.swa-slide{box-sizing:border-box;flex:0 0 auto;width:calc((100% - (var(--swa-initial-per-view, 1) - 1)*var(--swa-initial-gap, 0px))\/var(--swa-initial-per-view, 1));margin-inline-end:var(--swa-initial-gap, 0px);height:auto;min-height:var(--swa-slide-min-height, 0);border-radius:var(--swa-slide-radius, 16px)}[data-swa-slider]:not(.swa-slider--ready) .swa-slide__inner{box-sizing:border-box;width:100%;padding:var(--swa-slide-padding, 0)}[data-swa-slider]:not(.swa-slider--ready) img{max-width:100%;height:auto}[data-swa-slider][data-swa-state=loading]>.swa-slider__viewport{overflow:hidden}[data-swa-slider][data-swa-state=loading] .swa-slider__track{visibility:hidden;opacity:0}[data-swa-slider]:not([data-swa-state=ready])>.swa-slider__navigation,[data-swa-slider]:not([data-swa-state=ready])>.swa-slider__pagination{visibility:hidden}.swa-slider__loader{display:none;position:absolute;inset:0;z-index:10;align-items:center;justify-content:center;border-radius:var(--swa-slide-radius, 16px);background:var(--swa-loader-bg, var(--wp--preset--color--accent-8, #eef2ee));color:var(--swa-loader-color, var(--wp--preset--color--accent-6, #1d3d2d));pointer-events:none;opacity:0;transition:opacity 180ms ease}[data-swa-state=loading]>.swa-slider__loader{display:flex;opacity:1}[data-swa-state=ready]>.swa-slider__loader{display:flex}.swa-slider__spinner{box-sizing:border-box;width:32px;height:32px;border:3px solid currentcolor;border-inline-end-color:rgba(0,0,0,0);border-radius:50%;animation:swa-loader-spin 800ms linear infinite}.swa-slider__loading-label{position:absolute;width:1px;height:1px;padding:0;overflow:hidden;clip-path:inset(50%);white-space:nowrap}[data-swa-state=ready] .swa-slider__track{transition:opacity 180ms ease}@keyframes swa-loader-spin{to{transform:rotate(360deg)}}@media(prefers-reduced-motion: reduce){.swa-slider__spinner{animation:none}.swa-slider__loader,[data-swa-state=ready] .swa-slider__track{transition:none}}<\/style><style>.swa-slider--s146f1d88-1{--swa-initial-per-view:3;--swa-initial-gap:24px}@media(min-width:0px){.swa-slider--s146f1d88-1{--swa-initial-per-view:1;--swa-initial-gap:24px}}@media(min-width:1025px){.swa-slider--s146f1d88-1{--swa-initial-per-view:2;--swa-initial-gap:24px}}@media(min-width:1367px){.swa-slider--s146f1d88-1{--swa-initial-per-view:3;--swa-initial-gap:24px}}@media(min-width:1601px){.swa-slider--s146f1d88-1{--swa-initial-per-view:3;--swa-initial-gap:24px}}<\/style><div class=\"swa-slider swa-slider--s146f1d88-1 swa-slider--layout-simple wp-block-swa-stack-slider\" data-swa-slider=\"{&quot;id&quot;:&quot;s146f1d88-1&quot;,&quot;config&quot;:{&quot;effect&quot;:&quot;slide&quot;,&quot;direction&quot;:&quot;horizontal&quot;,&quot;speed&quot;:600,&quot;spaceBetween&quot;:24,&quot;slidesPerView&quot;:3,&quot;slidesPerGroup&quot;:1,&quot;centeredSlides&quot;:false,&quot;grabCursor&quot;:true,&quot;watchSlidesProgress&quot;:true,&quot;roundLengths&quot;:true,&quot;threshold&quot;:5,&quot;a11y&quot;:{&quot;enabled&quot;:true,&quot;prevSlideMessage&quot;:&quot;Previous slide&quot;,&quot;nextSlideMessage&quot;:&quot;Next slide&quot;,&quot;firstSlideMessage&quot;:&quot;This is the first slide&quot;,&quot;lastSlideMessage&quot;:&quot;This is the last slide&quot;,&quot;paginationBulletMessage&quot;:&quot;Go to slide {{index}}&quot;,&quot;containerMessage&quot;:&quot;&quot;,&quot;slideRole&quot;:&quot;group&quot;,&quot;containerRoleDescriptionMessage&quot;:&quot;carousel&quot;,&quot;itemRoleDescriptionMessage&quot;:&quot;slide&quot;},&quot;allowTouchMove&quot;:true,&quot;simulateTouch&quot;:true,&quot;followFinger&quot;:true,&quot;shortSwipes&quot;:true,&quot;longSwipes&quot;:true,&quot;touchRatio&quot;:1,&quot;touchAngle&quot;:45,&quot;resistanceRatio&quot;:0.84999999999999997779553950749686919152736663818359375,&quot;breakpoints&quot;:{&quot;0&quot;:{&quot;slidesPerView&quot;:1,&quot;slidesPerGroup&quot;:1,&quot;spaceBetween&quot;:24},&quot;1025&quot;:{&quot;slidesPerView&quot;:2,&quot;slidesPerGroup&quot;:1,&quot;spaceBetween&quot;:24},&quot;1367&quot;:{&quot;slidesPerView&quot;:3,&quot;slidesPerGroup&quot;:1,&quot;spaceBetween&quot;:24},&quot;1601&quot;:{&quot;slidesPerView&quot;:3,&quot;slidesPerGroup&quot;:1,&quot;spaceBetween&quot;:24}},&quot;loop&quot;:true,&quot;loopAdditionalSlides&quot;:1,&quot;scrollbar&quot;:{&quot;el&quot;:&quot;.swa-slider__scrollbar&quot;,&quot;draggable&quot;:true,&quot;snapOnRelease&quot;:false,&quot;dragClass&quot;:&quot;swa-slider__scrollbar-drag&quot;},&quot;keyboard&quot;:{&quot;enabled&quot;:true,&quot;onlyInViewport&quot;:true,&quot;pageUpDown&quot;:true}},&quot;layout&quot;:&quot;simple&quot;,&quot;stack&quot;:{&quot;enabled&quot;:false,&quot;direction&quot;:&quot;vertical&quot;,&quot;depth&quot;:0,&quot;offset&quot;:{&quot;desktop&quot;:14,&quot;mobile&quot;:10},&quot;scale&quot;:{&quot;desktop&quot;:0.939999999999999946709294817992486059665679931640625,&quot;mobile&quot;:0.9499999999999999555910790149937383830547332763671875},&quot;rotate&quot;:0,&quot;angle&quot;:0,&quot;visibleSlides&quot;:3,&quot;opacityPrev&quot;:0,&quot;opacityNext&quot;:1,&quot;blurHidden&quot;:0,&quot;perspective&quot;:true,&quot;shadow&quot;:false,&quot;active&quot;:[]},&quot;lightbox&quot;:{&quot;enabled&quot;:false,&quot;trigger&quot;:&quot;image&quot;,&quot;theme&quot;:&quot;auto&quot;},&quot;analytics&quot;:true,&quot;performance&quot;:{&quot;mode&quot;:&quot;standard&quot;,&quot;lazyLoad&quot;:true,&quot;virtual&quot;:false}}\" dir=\"ltr\" data-swa-state=\"initial\"><div class=\"swa-slider__viewport swiper\"><div class=\"swa-slider__track swiper-wrapper\"><div class=\"swa-slide swa-slide--dynamic swiper-slide\"><div class=\"swa-slide__inner\"><a class=\"swa-slide__link\" href=\"https:\/\/twosidesuk-807m.temp-dns.com\/fr\/mythe-la-production-de-papier-consomme-une-quantite-excessive-deau\/\"><figure class=\"swa-slide__media\"><img width=\"300\" height=\"200\" src=\"https:\/\/twosidesuk-807m.temp-dns.com\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/AdobeStock_302661823-min-scaled-1-300x200.jpeg\" class=\"swa-slide__image\" alt=\"\" loading=\"eager\" fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" srcset=\"https:\/\/twosidesuk-807m.temp-dns.com\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/AdobeStock_302661823-min-scaled-1-300x200.jpeg 300w, https:\/\/twosidesuk-807m.temp-dns.com\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/AdobeStock_302661823-min-scaled-1-768x512.jpeg 768w, https:\/\/twosidesuk-807m.temp-dns.com\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/AdobeStock_302661823-min-scaled-1-1024x683.jpeg 1024w, https:\/\/twosidesuk-807m.temp-dns.com\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/AdobeStock_302661823-min-scaled-1-1536x1024.jpeg 1536w, https:\/\/twosidesuk-807m.temp-dns.com\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/AdobeStock_302661823-min-scaled-1-2048x1366.jpeg 2048w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/figure><h5 class=\"swa-slide__title\">Mythe : \u00ab La production de papier consom\u2026<\/h5><\/a><\/div><\/div><div class=\"swa-slide swa-slide--dynamic swiper-slide\"><div class=\"swa-slide__inner\"><a class=\"swa-slide__link\" href=\"https:\/\/twosidesuk-807m.temp-dns.com\/fr\/mythe-la-production-de-papier-est-lune-des-principales-causes-des-emissions-mondiales-de-gaz-a-effet-de-serre\/\"><figure class=\"swa-slide__media\"><img width=\"300\" height=\"200\" src=\"https:\/\/twosidesuk-807m.temp-dns.com\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/AdobeStock_419744184-min-scaled-1-300x200.jpeg\" class=\"swa-slide__image\" alt=\"\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" srcset=\"https:\/\/twosidesuk-807m.temp-dns.com\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/AdobeStock_419744184-min-scaled-1-300x200.jpeg 300w, https:\/\/twosidesuk-807m.temp-dns.com\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/AdobeStock_419744184-min-scaled-1-1024x683.jpeg 1024w, https:\/\/twosidesuk-807m.temp-dns.com\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/AdobeStock_419744184-min-scaled-1-768x512.jpeg 768w, https:\/\/twosidesuk-807m.temp-dns.com\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/AdobeStock_419744184-min-scaled-1-1536x1024.jpeg 1536w, https:\/\/twosidesuk-807m.temp-dns.com\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/AdobeStock_419744184-min-scaled-1-2048x1366.jpeg 2048w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/figure><h5 class=\"swa-slide__title\">Mythe : \u00ab La production de papier est l\u2026<\/h5><\/a><\/div><\/div><div class=\"swa-slide swa-slide--dynamic swiper-slide\"><div class=\"swa-slide__inner\"><a class=\"swa-slide__link\" href=\"https:\/\/twosidesuk-807m.temp-dns.com\/fr\/mythe-il-ne-faut-utiliser-que-du-papier-recycle\/\"><figure class=\"swa-slide__media\"><img width=\"300\" height=\"200\" src=\"https:\/\/twosidesuk-807m.temp-dns.com\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/AdobeStock_213900151-min-scaled-1-300x200.jpeg\" class=\"swa-slide__image\" alt=\"\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" srcset=\"https:\/\/twosidesuk-807m.temp-dns.com\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/AdobeStock_213900151-min-scaled-1-300x200.jpeg 300w, https:\/\/twosidesuk-807m.temp-dns.com\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/AdobeStock_213900151-min-scaled-1-768x512.jpeg 768w, https:\/\/twosidesuk-807m.temp-dns.com\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/AdobeStock_213900151-min-scaled-1-1024x683.jpeg 1024w, https:\/\/twosidesuk-807m.temp-dns.com\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/AdobeStock_213900151-min-scaled-1-1536x1024.jpeg 1536w, https:\/\/twosidesuk-807m.temp-dns.com\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/AdobeStock_213900151-min-scaled-1-2048x1366.jpeg 2048w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/figure><h5 class=\"swa-slide__title\">Mythe : \u00ab Il ne faudrait utiliser que du\u2026<\/h5><\/a><\/div><\/div><div class=\"swa-slide swa-slide--dynamic swiper-slide\"><div class=\"swa-slide__inner\"><a class=\"swa-slide__link\" href=\"https:\/\/twosidesuk-807m.temp-dns.com\/fr\/mythe-le-papier-est-nocif-pour-lenvironnement\/\"><h5 class=\"swa-slide__title\">Mythe : \u00ab Le papier est nocif pour l\u2026<\/h5><\/a><\/div><\/div><div class=\"swa-slide swa-slide--dynamic swiper-slide\"><div class=\"swa-slide__inner\"><a class=\"swa-slide__link\" href=\"https:\/\/twosidesuk-807m.temp-dns.com\/fr\/mythe-les-forets-de-production-sont-nefastes-pour-lenvironnement\/\"><figure class=\"swa-slide__media\"><img width=\"300\" height=\"199\" src=\"https:\/\/twosidesuk-807m.temp-dns.com\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/AdobeStock_120107616-min-scaled-1-300x199.jpeg\" class=\"swa-slide__image\" alt=\"\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" srcset=\"https:\/\/twosidesuk-807m.temp-dns.com\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/AdobeStock_120107616-min-scaled-1-300x199.jpeg 300w, https:\/\/twosidesuk-807m.temp-dns.com\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/AdobeStock_120107616-min-scaled-1-767x508.jpeg 767w, https:\/\/twosidesuk-807m.temp-dns.com\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/AdobeStock_120107616-min-scaled-1-1024x678.jpeg 1024w, https:\/\/twosidesuk-807m.temp-dns.com\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/AdobeStock_120107616-min-scaled-1-1536x1018.jpeg 1536w, https:\/\/twosidesuk-807m.temp-dns.com\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/AdobeStock_120107616-min-scaled-1-2048x1357.jpeg 2048w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/figure><h5 class=\"swa-slide__title\">Mythe : \u00ab Les for\u00eats de production sont\u2026<\/h5><\/a><\/div><\/div><div class=\"swa-slide swa-slide--dynamic swiper-slide\"><div class=\"swa-slide__inner\"><a class=\"swa-slide__link\" href=\"https:\/\/twosidesuk-807m.temp-dns.com\/fr\/mythe-les-forets-europeennes-retrecissent\/\"><figure class=\"swa-slide__media\"><img width=\"300\" height=\"226\" src=\"https:\/\/twosidesuk-807m.temp-dns.com\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/AdobeStock_176904165-min-scaled-1-300x226.jpeg\" class=\"swa-slide__image\" alt=\"\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" srcset=\"https:\/\/twosidesuk-807m.temp-dns.com\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/AdobeStock_176904165-min-scaled-1-300x226.jpeg 300w, https:\/\/twosidesuk-807m.temp-dns.com\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/AdobeStock_176904165-min-scaled-1-767x578.jpeg 767w, https:\/\/twosidesuk-807m.temp-dns.com\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/AdobeStock_176904165-min-scaled-1-1024x772.jpeg 1024w, https:\/\/twosidesuk-807m.temp-dns.com\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/AdobeStock_176904165-min-scaled-1-1536x1157.jpeg 1536w, https:\/\/twosidesuk-807m.temp-dns.com\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/AdobeStock_176904165-min-scaled-1-2048x1543.jpeg 2048w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/figure><h5 class=\"swa-slide__title\">Mythe : \u00ab Les for\u00eats europ\u00e9ennes r\u00e9tr\u00e9ci\u2026<\/h5><\/a><\/div><\/div><div class=\"swa-slide swa-slide--dynamic swiper-slide\"><div class=\"swa-slide__inner\"><a class=\"swa-slide__link\" href=\"https:\/\/twosidesuk-807m.temp-dns.com\/fr\/mythe-la-communication-numerique-est-plus-respectueuse-de-lenvironnement-que-le-papier\/\"><figure class=\"swa-slide__media\"><img width=\"300\" height=\"200\" src=\"https:\/\/twosidesuk-807m.temp-dns.com\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/AdobeStock_110750080-min-scaled-1-300x200.jpeg\" class=\"swa-slide__image\" alt=\"\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" srcset=\"https:\/\/twosidesuk-807m.temp-dns.com\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/AdobeStock_110750080-min-scaled-1-300x200.jpeg 300w, https:\/\/twosidesuk-807m.temp-dns.com\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/AdobeStock_110750080-min-scaled-1-1024x684.jpeg 1024w, https:\/\/twosidesuk-807m.temp-dns.com\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/AdobeStock_110750080-min-scaled-1-768x513.jpeg 768w, https:\/\/twosidesuk-807m.temp-dns.com\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/AdobeStock_110750080-min-scaled-1-1536x1025.jpeg 1536w, https:\/\/twosidesuk-807m.temp-dns.com\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/AdobeStock_110750080-min-scaled-1-2048x1367.jpeg 2048w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/figure><h5 class=\"swa-slide__title\">Mythe : \u00ab La communication num\u00e9rique est\u2026<\/h5><\/a><\/div><\/div><div class=\"swa-slide swa-slide--dynamic swiper-slide\"><div class=\"swa-slide__inner\"><a class=\"swa-slide__link\" href=\"https:\/\/twosidesuk-807m.temp-dns.com\/fr\/mythe-le-numerique-est-le-moyen-de-communication-privilegie\/\"><figure class=\"swa-slide__media\"><img width=\"300\" height=\"200\" src=\"https:\/\/twosidesuk-807m.temp-dns.com\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/AdobeStock_104181204-min1-scaled-2-300x200.jpeg\" class=\"swa-slide__image\" alt=\"\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" srcset=\"https:\/\/twosidesuk-807m.temp-dns.com\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/AdobeStock_104181204-min1-scaled-2-300x200.jpeg 300w, https:\/\/twosidesuk-807m.temp-dns.com\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/AdobeStock_104181204-min1-scaled-2-1024x683.jpeg 1024w, https:\/\/twosidesuk-807m.temp-dns.com\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/AdobeStock_104181204-min1-scaled-2-768x512.jpeg 768w, https:\/\/twosidesuk-807m.temp-dns.com\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/AdobeStock_104181204-min1-scaled-2-1536x1025.jpeg 1536w, https:\/\/twosidesuk-807m.temp-dns.com\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/AdobeStock_104181204-min1-scaled-2-2048x1366.jpeg 2048w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/figure><h5 class=\"swa-slide__title\">Mythe : \u00ab Le num\u00e9rique est le moyen de c\u2026<\/h5><\/a><\/div><\/div><div class=\"swa-slide swa-slide--dynamic swiper-slide\"><div class=\"swa-slide__inner\"><a class=\"swa-slide__link\" href=\"https:\/\/twosidesuk-807m.temp-dns.com\/fr\/mythe-lapprentissage-numerique-cest-lavenir\/\"><figure class=\"swa-slide__media\"><img width=\"300\" height=\"169\" src=\"https:\/\/twosidesuk-807m.temp-dns.com\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/AdobeStock_112287353-16x9-1-300x169.jpeg\" class=\"swa-slide__image\" alt=\"\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" srcset=\"https:\/\/twosidesuk-807m.temp-dns.com\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/AdobeStock_112287353-16x9-1-300x169.jpeg 300w, https:\/\/twosidesuk-807m.temp-dns.com\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/AdobeStock_112287353-16x9-1-766x431.jpeg 766w, https:\/\/twosidesuk-807m.temp-dns.com\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/AdobeStock_112287353-16x9-1-1024x576.jpeg 1024w, https:\/\/twosidesuk-807m.temp-dns.com\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/AdobeStock_112287353-16x9-1-1536x864.jpeg 1536w, https:\/\/twosidesuk-807m.temp-dns.com\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/AdobeStock_112287353-16x9-1-2048x1152.jpeg 2048w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/figure><h5 class=\"swa-slide__title\">Mythe : \u00ab L&rsquo;apprentissage num\u00e9riqu\u2026<\/h5><\/a><\/div><\/div><\/div><div class=\"swa-slider__scrollbar\"><\/div><\/div><div class=\"swa-slider__loader\" role=\"status\" aria-live=\"polite\"><span class=\"swa-slider__spinner\" aria-hidden=\"true\"><\/span><span class=\"swa-slider__loading-label\">Loading slides\u2026<\/span><\/div><\/div><script>\n(()=>{if(!window.swaStackSliderBoot){const s=new WeakMap;window.swaStackSliderBoot=r=>{if(!r||s.has(r))return s.get(r);const n=performance.now(),d=new AbortController,a=r.querySelector(\".swa-slider__viewport\");let c,o;const w=()=>{clearTimeout(c),o?.disconnect()},u=(e,i,S={})=>{if(w(),r.dataset.swaState!==\"loading\")return;d.abort(),e===\"error\"&&a?.swiper?.destroy(!0,!0),r.dataset.swaState=e,r.setAttribute(\"aria-busy\",\"false\"),a?.removeAttribute(\"inert\"),r.classList.toggle(\"swa-slider--ready\",e===\"ready\"),r.classList.toggle(\"swa-slider--fallback\",e===\"error\");const t=r.querySelector(\".swa-slider__loader\");e===\"ready\"&&t&&!window.matchMedia(\"(prefers-reduced-motion: reduce)\").matches?(t.setAttribute(\"aria-hidden\",\"true\"),t.addEventListener(\"transitionend\",()=>t.remove(),{once:!0}),setTimeout(()=>t.remove(),250)):t?.remove(),r.dispatchEvent(new CustomEvent(`swa:slider:${e}`,{bubbles:!0,detail:{duration:performance.now()-n,error:i?.message,...S}})),i&&window.swaStackSliderRuntime?.debug&&console.info(\"[SWA Stack Slider]\",r,i)},l={finish:u,cleanup:w,start:n,signal:d.signal};s.set(r,l),r.dataset.swaState=\"loading\",r.setAttribute(\"aria-busy\",\"true\"),a?.setAttribute(\"inert\",\"\");const b=()=>{o?.disconnect(),c=setTimeout(()=>u(\"error\",new Error(\"Slider readiness deadline exceeded.\")),3e4)};return\"IntersectionObserver\"in window?(o=new IntersectionObserver(e=>{e.some(i=>i.isIntersecting)&&b()},{rootMargin:\"200px\"}),o.observe(r)):b(),l}}window.swaStackSliderBoot(document.currentScript?.previousElementSibling)})();\n<\/script>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-group has-global-padding is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained\" style=\"padding-top:var(--wp--preset--spacing--50);padding-bottom:var(--wp--preset--spacing--50)\">\n<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-7c5748ec wp-block-columns-is-layout-flex\" style=\"padding-bottom:var(--wp--preset--spacing--40)\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<h2 class=\"wp-block-heading has-text-align-center has-accent-6-color has-text-color has-link-color wp-elements-3\" style=\"font-style:normal;font-weight:600\">Restez inform\u00e9 gr\u00e2ce \u00e0 \u00ab Sustainable insights \u00bb.<\/h2>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns are-vertically-aligned-center is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-5c05e5b2 wp-block-columns-is-layout-flex\" style=\"padding-bottom:0\">\n<div class=\"wp-block-column is-vertically-aligned-center is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\" style=\"font-style:normal;font-weight:300\">Recevez les derni\u00e8res \u00e9tudes, actualit\u00e9s du secteur et informations directement dans votre bo\u00eete mail.<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-vertically-aligned-center is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<div class=\"wpcf7 no-js\" id=\"wpcf7-f5217-o1\" lang=\"fr-FR\" dir=\"ltr\" data-wpcf7-id=\"5217\">\n<div class=\"screen-reader-response\"><p role=\"status\" aria-live=\"polite\" aria-atomic=\"true\"><\/p> <ul><\/ul><\/div>\n<form action=\"\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/4861#wpcf7-f5217-o1\" method=\"post\" class=\"wpcf7-form init\" aria-label=\"Formulaire de contact\" novalidate=\"novalidate\" data-status=\"init\">\n<fieldset class=\"hidden-fields-container\"><input type=\"hidden\" name=\"_wpcf7\" value=\"5217\" \/><input type=\"hidden\" name=\"_wpcf7_version\" value=\"6.2.4.1\" \/><input type=\"hidden\" name=\"_wpcf7_locale\" value=\"fr_FR\" \/><input type=\"hidden\" name=\"_wpcf7_unit_tag\" value=\"wpcf7-f5217-o1\" \/><input type=\"hidden\" name=\"_wpcf7_container_post\" value=\"0\" \/><input type=\"hidden\" name=\"_wpcf7_posted_data_hash\" value=\"\" \/>\n<\/fieldset>\n<div class=\"stay__informed_sustainable-insights\"><div class=\"newsletter-row\"><span class=\"wpcf7-form-control-wrap\" data-name=\"your-email\"><input size=\"40\" maxlength=\"400\" class=\"wpcf7-form-control wpcf7-email wpcf7-validates-as-required wpcf7-text wpcf7-validates-as-email\" aria-required=\"true\" aria-invalid=\"false\" placeholder=\"Adresse e-mail\" value=\"\" type=\"email\" name=\"your-email\" \/><\/span><input class=\"wpcf7-form-control wpcf7-submit has-spinner\" type=\"submit\" value=\"S&#039;abonner\" \/><\/div><\/div><div class=\"wpcf7-response-output\" aria-hidden=\"true\"><\/div>\n<\/form>\n<\/div>\n\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Les technologies num\u00e9riques ont transform\u00e9 l&rsquo;\u00e9ducation moderne et offrent de nombreux avantages en mati\u00e8re d&rsquo;accessibilit\u00e9, de communication et d&rsquo;acc\u00e8s \u00e0 l&rsquo;information. Cependant, les recherches continuent de montrer que l&rsquo;apprentissage \u00e0 base de papier joue un r\u00f4le important pour favoriser la concentration, la compr\u00e9hension et la m\u00e9morisation.1 Des \u00e9tudes mises en avant dans des travaux de [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3858,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[],"page_category":[100],"class_list":["post-4861","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","page_category-print-paper-myths"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.8 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Mythe : le papier gaspille des ressources pr\u00e9cieuses - Two Sides<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Le papier s&#039;int\u00e8gre parfaitement dans le mod\u00e8le de l&#039;\u00e9conomie circulaire. Sa mati\u00e8re premi\u00e8re, la fibre de bois, est une ressource renouvelable, naturelle et durable.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/twosidesuk-807m.temp-dns.com\/fr\/mythe-lapprentissage-numerique-cest-lavenir\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"fr_FR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Mythe : le papier gaspille des ressources pr\u00e9cieuses - Two Sides\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Le papier s&#039;int\u00e8gre parfaitement dans le mod\u00e8le de l&#039;\u00e9conomie circulaire. Sa mati\u00e8re premi\u00e8re, la fibre de bois, est une ressource renouvelable, naturelle et durable.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/twosidesuk-807m.temp-dns.com\/fr\/mythe-lapprentissage-numerique-cest-lavenir\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Two Sides\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/twosidesuk-807m.temp-dns.com\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/AdobeStock_112287353-16x9-1-scaled.jpeg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"2560\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1440\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Dur\u00e9e de lecture estim\u00e9e\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"3 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/twosidesuk-807m.temp-dns.com\\\/fr\\\/mythe-lapprentissage-numerique-cest-lavenir\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/twosidesuk-807m.temp-dns.com\\\/fr\\\/mythe-lapprentissage-numerique-cest-lavenir\\\/\",\"name\":\"Mythe : le papier gaspille des ressources pr\u00e9cieuses - Two Sides\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/twosidesuk-807m.temp-dns.com\\\/fr\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/twosidesuk-807m.temp-dns.com\\\/fr\\\/mythe-lapprentissage-numerique-cest-lavenir\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/twosidesuk-807m.temp-dns.com\\\/fr\\\/mythe-lapprentissage-numerique-cest-lavenir\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/twosidesuk-807m.temp-dns.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/09\\\/AdobeStock_112287353-16x9-1-scaled.jpeg\",\"datePublished\":\"2026-09-02T11:30:35+00:00\",\"description\":\"Le papier s'int\u00e8gre parfaitement dans le mod\u00e8le de l'\u00e9conomie circulaire. Sa mati\u00e8re premi\u00e8re, la fibre de bois, est une ressource renouvelable, naturelle et durable.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/twosidesuk-807m.temp-dns.com\\\/fr\\\/mythe-lapprentissage-numerique-cest-lavenir\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"fr-FR\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/twosidesuk-807m.temp-dns.com\\\/fr\\\/mythe-lapprentissage-numerique-cest-lavenir\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"fr-FR\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/twosidesuk-807m.temp-dns.com\\\/fr\\\/mythe-lapprentissage-numerique-cest-lavenir\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/twosidesuk-807m.temp-dns.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/09\\\/AdobeStock_112287353-16x9-1-scaled.jpeg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/twosidesuk-807m.temp-dns.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/09\\\/AdobeStock_112287353-16x9-1-scaled.jpeg\",\"width\":2560,\"height\":1440,\"caption\":\"Primary school teacher helps a pupil at desk with classwork\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/twosidesuk-807m.temp-dns.com\\\/fr\\\/mythe-lapprentissage-numerique-cest-lavenir\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/twosidesuk-807m.temp-dns.com\\\/fr\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Mythe : \u00ab L&#8217;apprentissage num\u00e9rique, c&#8217;est l&#8217;avenir \u00bb\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/twosidesuk-807m.temp-dns.com\\\/fr\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/twosidesuk-807m.temp-dns.com\\\/fr\\\/\",\"name\":\"Two Sides\",\"description\":\"\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/twosidesuk-807m.temp-dns.com\\\/fr\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/twosidesuk-807m.temp-dns.com\\\/fr\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"fr-FR\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/twosidesuk-807m.temp-dns.com\\\/fr\\\/#organization\",\"name\":\"Two Sides\",\"url\":\"https:\\\/\\\/twosidesuk-807m.temp-dns.com\\\/fr\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"fr-FR\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/twosidesuk-807m.temp-dns.com\\\/fr\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/twosidesuk-807m.temp-dns.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/07\\\/twosides_logo.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/twosidesuk-807m.temp-dns.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/07\\\/twosides_logo.png\",\"width\":93,\"height\":121,\"caption\":\"Two Sides\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/twosidesuk-807m.temp-dns.com\\\/fr\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Mythe : le papier gaspille des ressources pr\u00e9cieuses - Two Sides","description":"Le papier s'int\u00e8gre parfaitement dans le mod\u00e8le de l'\u00e9conomie circulaire. Sa mati\u00e8re premi\u00e8re, la fibre de bois, est une ressource renouvelable, naturelle et durable.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/twosidesuk-807m.temp-dns.com\/fr\/mythe-lapprentissage-numerique-cest-lavenir\/","og_locale":"fr_FR","og_type":"article","og_title":"Mythe : le papier gaspille des ressources pr\u00e9cieuses - Two Sides","og_description":"Le papier s'int\u00e8gre parfaitement dans le mod\u00e8le de l'\u00e9conomie circulaire. Sa mati\u00e8re premi\u00e8re, la fibre de bois, est une ressource renouvelable, naturelle et durable.","og_url":"https:\/\/twosidesuk-807m.temp-dns.com\/fr\/mythe-lapprentissage-numerique-cest-lavenir\/","og_site_name":"Two Sides","og_image":[{"width":2560,"height":1440,"url":"https:\/\/twosidesuk-807m.temp-dns.com\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/AdobeStock_112287353-16x9-1-scaled.jpeg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Dur\u00e9e de lecture estim\u00e9e":"3 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/twosidesuk-807m.temp-dns.com\/fr\/mythe-lapprentissage-numerique-cest-lavenir\/","url":"https:\/\/twosidesuk-807m.temp-dns.com\/fr\/mythe-lapprentissage-numerique-cest-lavenir\/","name":"Mythe : le papier gaspille des ressources pr\u00e9cieuses - Two Sides","isPartOf":{"@id":"https:\/\/twosidesuk-807m.temp-dns.com\/fr\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/twosidesuk-807m.temp-dns.com\/fr\/mythe-lapprentissage-numerique-cest-lavenir\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/twosidesuk-807m.temp-dns.com\/fr\/mythe-lapprentissage-numerique-cest-lavenir\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/twosidesuk-807m.temp-dns.com\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/AdobeStock_112287353-16x9-1-scaled.jpeg","datePublished":"2026-09-02T11:30:35+00:00","description":"Le papier s'int\u00e8gre parfaitement dans le mod\u00e8le de l'\u00e9conomie circulaire. Sa mati\u00e8re premi\u00e8re, la fibre de bois, est une ressource renouvelable, naturelle et durable.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/twosidesuk-807m.temp-dns.com\/fr\/mythe-lapprentissage-numerique-cest-lavenir\/#breadcrumb"},"inLanguage":"fr-FR","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/twosidesuk-807m.temp-dns.com\/fr\/mythe-lapprentissage-numerique-cest-lavenir\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"fr-FR","@id":"https:\/\/twosidesuk-807m.temp-dns.com\/fr\/mythe-lapprentissage-numerique-cest-lavenir\/#primaryimage","url":"https:\/\/twosidesuk-807m.temp-dns.com\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/AdobeStock_112287353-16x9-1-scaled.jpeg","contentUrl":"https:\/\/twosidesuk-807m.temp-dns.com\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/AdobeStock_112287353-16x9-1-scaled.jpeg","width":2560,"height":1440,"caption":"Primary school teacher helps a pupil at desk with classwork"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/twosidesuk-807m.temp-dns.com\/fr\/mythe-lapprentissage-numerique-cest-lavenir\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/twosidesuk-807m.temp-dns.com\/fr\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Mythe : \u00ab L&#8217;apprentissage num\u00e9rique, c&#8217;est l&#8217;avenir \u00bb"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/twosidesuk-807m.temp-dns.com\/fr\/#website","url":"https:\/\/twosidesuk-807m.temp-dns.com\/fr\/","name":"Two Sides","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/twosidesuk-807m.temp-dns.com\/fr\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/twosidesuk-807m.temp-dns.com\/fr\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"fr-FR"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/twosidesuk-807m.temp-dns.com\/fr\/#organization","name":"Two Sides","url":"https:\/\/twosidesuk-807m.temp-dns.com\/fr\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"fr-FR","@id":"https:\/\/twosidesuk-807m.temp-dns.com\/fr\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/twosidesuk-807m.temp-dns.com\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/twosides_logo.png","contentUrl":"https:\/\/twosidesuk-807m.temp-dns.com\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/twosides_logo.png","width":93,"height":121,"caption":"Two Sides"},"image":{"@id":"https:\/\/twosidesuk-807m.temp-dns.com\/fr\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/twosidesuk-807m.temp-dns.com\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/4861","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/twosidesuk-807m.temp-dns.com\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/twosidesuk-807m.temp-dns.com\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/twosidesuk-807m.temp-dns.com\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/twosidesuk-807m.temp-dns.com\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4861"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/twosidesuk-807m.temp-dns.com\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/4861\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/twosidesuk-807m.temp-dns.com\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3858"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/twosidesuk-807m.temp-dns.com\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4861"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/twosidesuk-807m.temp-dns.com\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4861"},{"taxonomy":"page_category","embeddable":true,"href":"https:\/\/twosidesuk-807m.temp-dns.com\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/page_category?post=4861"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}